3. سناریونگاری آینده هوش مصنوعی در ارتقای توانمندیهای ورزشی
فرشاد یاوری فرد (نویسنده مسئول)، علی مجدآرا، حسین امیدی، حمید امیدی
چکیده: امروزه، هوش مصنوعی و فناوریهای نوین به یکی از پیشرانهای اصلی تحول در ورزش تبدیل شدهاند. با این حال، عدم قطعیتهای زیاد در مسیر توسعه این فناوریها، برنامهریزی راهبردی را با چالش مواجه ساخته است. هدف پژوهش ، ترسیم سناریوهای آینده هوش مصنوعی در ارتقای توانمندیهای ورزشی با استفاده از رویکرد آیندهپژوهی بود. پژوهش از نظر هدف، کاربردی-توسعهای و از نظر ماهیت، توصیفی-تحلیلی بود. برای انجام پژوهش از روش آمیخته با راهبرد غالب اکتشافی متوالی استفاده شد. ابتدا با استفاده از روش تحلیل مضمون و مصاحبه با ۱۸ نفر از خبرگان در سه حوزه هوش مصنوعی، علوم ورزشی و مطالعات ورزش نظامی، عوامل کلیدی و پیشرانها شناسایی شدند. سپس با بهرهگیری از روش دلفی فازی و تکنیک تحلیل اثرات متقابل با نرمافزار MicMac، عدم قطعیتهای کلیدی تعیین و در نهایت، سناریوهای محتمل با استفاده از روش GBN تدوین شدند. سه پیشران «توسعه زیرساخت دادههای ورزشی»، «امنیت سایبری و حریم خصوصی دادههای بیومتریک» و «سرمایهگذاری در آموزش نیروی انسانی متخصص(آینده پژوهی ورزشی)» بیشترین تأثیرگذاری و عدمقطعیت را دارند. بر اساس تعامل این دو عدمقطعیت کلیدی (سطح توسعه فناوری و سطح پذیرش سازمانی/انسانی)، سه سناریوی اصلی تدوین گردید: ۱ .ارتقای هوشمند پایدار (سناریوی مطلوب). ۲. تحول شتابزده و نابرابر (سناریوی محتمل). ۳. رکود فناورانه و مقاومت انسانی (سناریوی بحرانی). آینده توانمندیهای ورزشی مبتنی بر هوش مصنوعی، وابسته به تعامل سهوجهی «فناوری-انسان-حکمرانی» است. حرکت به سمت سناریوی مطلوب، مستلزم سرمایهگذاری هدفمند در زیرساختهای دادهای امن، تدوین چارچوبهای اخلاقی و حقوقی شفاف و آموزش نیروی انسانی در حوزه تلاقی هوش مصنوعی و علوم ورزشی است. انتخاب مسیری هوشمندانه، انسانی، اخلاقمحور و آیندهنگرانه در میان سناریوهای پیش رو، بزرگترین مسئولیت و فرصت پیش روی مدیران، سیاستگذاران و پژوهشگران حوزه مدیریت ورزشی در دهه آینده است.
واژگان کلیدی: آیندهپژوهی، سناریوپردازی، هوش مصنوعی، توانمندیهای ورزشی، فناوری
علی مجدآرا (دکتری مدیریت ورزشی، سازمان تربیت بدنی ارتش، تهران، ایران)
حسین امیدی (دکتری مدیریت ورزشی،سازمان تربیت بدنی ارتش، تهران، ایران)
حمید امیدی (دکتری مدیریت ورزشی، دانشگاه افسری امام علی(ع)، تهران، ایران)